Gợi ý 3 thực đơn mâm cúng giao thừa chay ý nghĩa năm 2026

Mâm cúng giao thừa là nghi thức thiêng liêng, thể hiện lòng thành kính với thần linh và tổ tiên, đồng thời gửi gắm ước nguyện một năm mới an lành, giảm sát sinh và tích thêm phước báu cho gia đình. Bước sang năm 2026, xu hướng thực phẩm thực vật ngày càng được ưa chuộng, nhiều gia đình trẻ chọn mâm cúng chay để tạo không khí thanh thoát, nhẹ nhàng đầu xuân. Vậy mâm cúng chay giao thừa gồm những gì và cách bày trí ra sao cho đúng phong tục? Hãy cùng nhà hàng chay Vô Úy tìm hiểu chi tiết qua bài viết sau.

Ý nghĩa mâm cúng giao thừa chay

Mâm cúng giao thừa là một trong những biểu tượng đánh dấu khoảnh khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới. Trong giây phút ấy, mâm cỗ chay không chỉ đơn thuần là món ăn mà còn là nhịp cầu tâm linh, thể hiện lòng thành kính với tổ tiên, đất trời và thần linh. Việc dâng cúng đồ chay mang ý nghĩa thanh khiết, từ bi, tránh sát sinh. Đồng thời, gieo mầm thiện lành ngay từ đầu năm.

Ngày nay, nhiều gia đình lựa chọn mâm cúng chay không chỉ vì giá trị tâm linh mà còn bởi lợi ích thực tế. Chế độ ăn từ thực vật đã được chứng minh là tốt cho sức khỏe, giảm nguy cơ bệnh tật và góp phần bảo vệ môi trường. Dù ở bất cứ vùng miền nào, mâm cúng chay giao thừa vẫn giữ được sự trang trọng, tinh tế và trên hết là tấm lòng thành của gia chủ.

Mâm cúng giao thừa gồm có những gì?

Mâm cúng giao thừa thường được chuẩn bị với đầy đủ lễ vật dâng lên trời đất và tổ tiên. Mục đích thể hiện lòng tri ân và cầu chúc bình an. Tùy theo quan niệm của mỗi gia đình, mâm cúng có thể là mặn hoặc chay, đặt ngoài trời hay trong nhà. Nhưng điểm chung luôn là sự trang trọng, gọn gàng và mang ý nghĩa gửi gắm ước nguyện may mắn, tốt lành cho năm mới.

Mâm cúng giao thừa chay ngoài trời

Mâm cúng giao thừa ngoài trời mang ý nghĩa bày tỏ lòng tri ân trời đất và các vị thần linh. Thông thường, mâm lễ được đặt trước sân hoặc sân thượng. Bao gồm đầy đủ lễ vật tượng trưng cho ngũ hành và mang ý nghĩa cầu chúc bình an trong năm mới. Một mâm cỗ chay ngoài trời có thể gồm:

• Bánh tét chay (nhân đậu hoặc bánh không nhân).
• Xôi.
• Chè, thuốc, rượu, trà.
• Đèn (nến), hương, hoa.
• Tiền vàng và 1 mũ chuồn.
• Trái cây, bánh mứt.
• Cơm, canh chay.
• Chén đũa nếu có nhiều món cần bày.

Mâm cúng được sắp xếp gọn gàng, cân đối và nên chuẩn bị trước thời điểm giao thừa để nghi lễ diễn ra đúng giờ.

Mâm cúng giao thừa chay trong nhà

Mâm cúng giao thừa trong nhà được dâng lên bàn thờ gia tiên nhằm tưởng nhớ ông bà và cầu chúc gia đạo bình an. Mâm cỗ chay thường gồm những món thanh tịnh, tượng trưng cho sự đủ đầy và trọn vẹn trong năm mới. Các lễ vật phổ biến có thể bao gồm:

• Hoa, hương và đèn (nến).
• Trà, nước.
• Các loại bánh và mứt.
• Trái cây.
• Vàng mã.

Sau khi cúng, mâm lễ trên bàn thờ gia tiên thường được lưu giữ đến hết mùng 3 hoặc mùng 7 Tết tùy phong tục mỗi gia đình rồi mới hạ xuống.

Các món chay phổ biến trong mâm cúng giao thừa

Người Việt quan niệm rằng, ba ngày đầu năm mới là thời khắc vô cùng quan trọng, vì vậy mâm cúng dâng lên ông bà, tổ tiên luôn được chuẩn bị trang trọng và đầy đủ. Trong đó, các món chay mang ý nghĩa thanh tịnh, từ bi và có vị thanh đạm. Dưới đây là những món ăn phổ biến thường xuất hiện trong mâm cỗ chay ngày đầu năm.

Canh khổ qua dồn đậu hũ chay

Món canh khổ qua vốn quen thuộc trong ngày Tết, món ăn này mang ý nghĩa vượt qua khó khăn để đón nhận điều tốt đẹp. Khổ qua được hầm mềm vừa phải, kết hợp phần nhân từ đậu hũ, nấm mèo và cà rốt, tạo nên vị thanh đạm mới lạ. Nước dùng có vị đắng dịu nhẹ, điều này giúp món ăn trở nên hấp dẫn và khó cưỡng.

Bún xào chay

Trong mâm cỗ chay, món xào là là món thường không thể thiếu. Nhiều người chọn món bún xào chay vì cách chế biến nhanh chóng và nhẹ bụng. Những sợi bún gạo mềm dẻo được xào vừa tới, hòa quyện cùng đậu hũ, giá đỗ và hẹ, mang đến hương vị thơm ngon tự nhiên. Cách chế biến đơn giản cũng giúp tôn lên vị ngọt thanh của nguyên liệu.

Cà ri chay kèm bánh mì

Cà ri chay là món ăn gây bất ngờ bởi hương vị đậm đà chẳng kém món mặn. Các loại rau củ như khoai lang, khoai tây hòa quyện cùng nước cốt dừa béo ngậy, tạo nên màu sắc bắt mắt và hương thơm lan tỏa. Cà ri thường ăn kèm bánh mì nóng giòn, món ăn này chắc chắn sẽ trở thành điểm nhấn đầy hấp dẫn trong mâm cỗ.

Thịt đông chay

Món ăn này là phiên bản chay của món thịt đông truyền thống mang lại trải nghiệm thú vị. Bột rau câu tạo độ dai mềm, kết hợp nhân rau củ và nấm, đem đến hương vị thanh đạm, lạ miệng. Thịt đông chay dù bạn có ăn nhiều hưng cũng không bị ngấy, món ăn này chắc hẳn sẽ giúp mâm cỗ thêm phần phong phú.

Súp chay thập cẩm

Súp chay thập cẩm thường được dùng làm món khai vị, mang đến sự nhẹ nhàng và thanh đạm để bắt đầu một bữa ăn. Với độ sánh vừa phải, súp kết hợp nấm kim châm, nấm bông tuyết, hạt sen và cà rốt, tạo nên vị ngọt thanh tự nhiên. Món ăn không chỉ hấp dẫn về hương vị mà còn đem lại cảm giác ấm áp ngay từ đầu bữa tiệc.

Mâm cúng giao thừa chay không chỉ là nghi lễ truyền thống mà còn là lời gửi gắm tình cảm và niềm hy vọng của gia đình. Từng món ăn thanh đạm, tinh tế tượng trưng cho sự an lành, gắn kết con cháu với tổ tiên, mở ra một năm mới bình yên và hạnh phúc.

Gợi ý 3 thực đơn mâm cúng chay đêm giao thừa vừa ý nghĩa, vừa hấp dẫn

Dưới đây là ba gợi ý thực đơn mâm cỗ chay được sắp xếp hài hòa để bạn dễ dàng chuẩn bị. Mỗi mâm cỗ không chỉ trang trọng và hấp dẫn mà còn mang đến không khí sum vầy ấm áp, giúp gia đình đón đầu xuân mới trong sự trọn vẹn và an lành.

Mâm cúng giao thừa ngày mùng 1

Mâm cỗ đầu tiên mở màn năm mới với 5 món chay tròn vị, dễ làm và giàu ý nghĩa. Ngoài món chính, bạn có thể chuẩn bị thêm trái cây, rau củ hay món tráng miệng nhẹ để cân bằng hương vị.

• Gỏi hoa chuối thịt gà chay: Hoa chuối bào mỏng giòn sật hòa quyện nước sốt chua ngọt được trộn cùng thịt gà chay làm từ mì căn dai đậm đà. Hãy bỏ thêm rau thơm để món ăn vừa đẹp mắt và không bị quá ngấy khi ăn.
• Chả giò chay: Vỏ bánh vàng giòn kết hợp cùng phần nhân béo bùi và đầy đặn. Món này chấm kèm tương ớt hoặc nước mắm chay đều ngon.
• Cổ vịt chay xá xíu: Món ăn này có màu đỏ cam đẹp mắt. Tàu hũ ky bên ngoài dai giòn, nấm mèo và nấm đùi gà baby tạo độ béo bùi lạ miệng.
• Gà chay hấp lá chanh: Món này được tạo nên từ tàu hũ ky, sườn non chay và nấm. Thêm lá chanh sẽ giúp món ăn thơm nhẹ và không bị ngán.
• Canh khổ qua hầm chay: Đây là món canh cầu may đầu năm với vị thanh ngọt và đắng nhẹ. Khổ qua hầm mềm kết hợp cùng nhân đậu hũ béo thơm hài hòa.

Mâm cỗ ngày mùng 1 chú trọng sự thanh tịnh, nhẹ nhàng nhưng vẫn đủ sắc và vị, vừa đúng không khí đầu năm vừa phù hợp cho cả nhà thưởng thức.

Mâm cúng giao thừa ngày mùng 2

Bước sang ngày mùng 2, mâm cỗ chay có thể “đổi gió” với những món đậm vị hơn, bắt mắt hơn nhưng vẫn giữ sự hài hòa. Các món gợi ý sau vừa giàu dinh dưỡng vừa dễ chế biến tại nhà.

• Chả lụa chay: Đây là món chả truyền thống dịp Tết. Chả lụa đậm vị, dai giòn rất hợp để làm món khai vị.
• Hoành thánh chay: Món này có vỏ vàng giòn rụm, nhân có thể biến tấu với đậu hũ, khoai lang, đậu đỏ… giúp món ăn phong phú hơn.
• Heo quay chay: Sườn non chay kết hợp bột năng và bánh mì tạo nên miếng heo quay giòn dai độc đáo.
• Gỏi đu đủ chay: Món gỏi này có đủ hương vị chua – cay – mặn – ngọt một cách hài hòa. Gỏi sẽ ăn kèm bánh đa hoặc bánh phồng tôm chay.
• Phở xào chay: Sợi phở dai, thấm gia vị được xào cùng rau củ tươi, ngọt mát. Món ăn này vừa đảm bảo dinh dưỡng vừa dễ ăn.
• Món ăn kèm: Dưa chua, canh khổ qua, rau câu, trái cây…

Mâm ngày mùng 2 vừa đa dạng vừa đủ vị hơn, phù hợp để chiêu đãi khách hoặc đổi khẩu vị cho gia đình sau ngày đầu tiên nhiều món nhẹ.

Mâm cúng giao thừa ngày mùng 3

Ngày mùng 3 có thể chọn những món thanh đạm nhưng giàu dưỡng chất, thiên về rau củ và hạt giúp cơ thể nhẹ nhàng, thư thái và cân bằng hơn sau những ngày ăn uống đầu năm.

• Gỏi xoài chay: Xoài giòn, chua nhẹ, ngọt hậu, giúp kích thích vị giác.
• Gỏi cuốn chay hình con công: Rau củ tươi, giòn ngọt kết hợp cùng nước chấm đậm đà. Chắc chắn tạo điểm nhấn trang trí rất đẹp cho mâm cỗ.
• Cơm chay hấp lá sen: Cơm gói lá sen có hương thơm thoang thoảng kết hợp hạt sen và củ sen. Tạo nên độ bùi, thanh và giàu dinh dưỡng.
• Mì căn sốt nấm: Đây là món mặn chính của mâm. Khi đó, mì căn dai tự nhiên hòa quyện cùng sốt nấm đậm đà, kèm với đó là màu sắc bắt mắt.
• Canh nấm củ sen: Canh có vị thanh ngọt từ củ quả ăn cùng đậu hũ béo bùi. Món canh này vô cùng thanh đạm nhưng vẫn rất tròn vị.

Mâm cỗ ngày mùng 3 thiên về sự tinh tế và thanh đạm, vừa đẹp mắt vừa tốt cho sức khỏe, rất phù hợp để khép lại ba ngày đầu năm một cách nhẹ nhàng.

Cả ba gợi ý mâm cúng chay trên không chỉ đáp ứng tiêu chí trang trọng – thanh tịnh trong dịp Tết mà còn giúp bữa ăn đầu năm thêm phần thú vị và ý nghĩa. Bạn có thể linh hoạt thay đổi món theo khẩu vị gia đình, điều kiện nguyên liệu và thời gian chuẩn bị.

Những lưu ý quan trọng khi chuẩn bị mâm cúng chay đêm giao thừa

Cúng chay đêm giao thừa là nghi lễ thanh tịnh và thiêng liêng trong thời khắc chuyển giao năm mới. Gia chủ cần chuẩn bị lễ vật và cúng đúng thời điểm để tạ ơn trời đất, mời tổ tiên về sum họp. Theo phong tục, nghi thức diễn ra vào giờ Tý (23h đêm 29 hoặc 30 tháng Chạp đến 1h sáng mùng 1). Trong đó khoảnh khắc 0h00 được xem là linh thiêng nhất để thắp hương và đọc văn khấn.

Khi chuẩn bị mâm cúng chay ngoài trời và trong nhà, gia chủ cũng cần lưu ý tránh những điều sau để giữ sự trang nghiêm và đúng lễ:

• Không đặt mâm lễ sai vị trí hoặc sai thời gian: Mâm cúng cần được bày trên bàn sạch, cao và ổn định; tuyệt đối không đặt dưới đất. Lễ vật nên được chuẩn bị xong trước giao thừa nhằm đảm bảo sự trang trọng và linh thiêng.
• Không dùng ngũ vị tân: Các loại hành, hẹ, tỏi, kiệu, hưng cừ có mùi nồng nên tránh sử dụng khi nấu món chay dâng cúng.
• Hạn chế các món chay mô phỏng mặn quá mức: Những món chay có hình dáng tôm, cá, gà giống thật dễ khiến mâm cỗ mất đi tính thanh tịnh.
• Không dùng hoa giả: Hoa cúng phải là hoa tươi, sạch sẽ và có mùi hương nhẹ nhàng, tuyệt đối không dùng hoa nhựa hay hoa vải.

Lưu ý thêm: Bên cạnh lễ vật và thời gian cúng, thái độ thành tâm của gia chủ mới là yếu tố quan trọng nhất. Việc chuẩn bị mâm cúng chay không cần quá cầu kỳ hoặc phô trương, chỉ cần gọn gàng, tinh tế và thể hiện sự tôn kính. Gia chủ cũng có thể linh hoạt thay đổi món theo khẩu vị và điều kiện của gia đình, miễn phù hợp với tính chất thanh tịnh của món chay.

Tham khảo thêm: Văn khấn giao thừa trong nhà và ngoài trời chuẩn năm 2026

Kết luận

Mâm cúng giao thừa mang ý nghĩa thanh sạch, đây là cách mọi người bày tỏ lòng biết ơn, cầu chúc bình an cho năm mới. Từ việc chọn món, bày lễ, chọn thời gian đến kiêng kỵ khi chuẩn bị, mỗi yếu tố đều góp phần tạo nên một nghi lễ trang trọng và đủ đầy ý nghĩa văn hóa. Bên cạnh đó, vào những ngày ăn chay hoặc dịp đầu năm. Bạn có thể thưởng thức ẩm thực chay tại nhà hàng Vô Úy – nơi được nhiều người yêu thích nhờ thực đơn phong phú, món ăn thanh đạm giàu dinh dưỡng cùng không gian ấm cúng và sang trọng.